Ma długie zymby, mówiła o mnie babcia Mania, gdy nie lubiłam czegoś jeść. Tak mi się nagle przypomniało w czasie wędrówek po sieci. Czyli wczoraj rano miałam długie zymby na to, co zobaczyłam w lodówce. Dzisiaj było już lepiej.
A skoro przypomniała mi się gwara wielkopolska, to zerknęłam na inne jeszcze słowa z mojego dzieciństwa: oczywiście chabas, pyry, chochle, weka, kanki czy haczki zawsze były dla mnie zupełnie normalnymi słowami, gamułę używała jeszcze moja mama, chociaż ostatnio rzadko je słyszę, fajrantu używał dziadek Bronek, a latoś to słowo które wyraźnie pamiętam wypowiadane głosem prababci Marianki, która oczywiście ubrania i trzewiki oblekała. Kiedy byłam niegrzeczna (ja niegrzeczna?), to byłam nieusłuchana, a chora churlałam. Ale przede wszystkim miałam długie zymby na różne rzeczy. To po mamie, która też miała długie zymby. Taka natura widocznie z tymi zymbami.
Wstałam, gdy Kochany już siedział w mundurze, po kawie, gotowy, żeby wyjechać do pracy. Zjadłam śniadanie, cudownie zmitrężyłam czas do popołudnia zastanawiając się nad autyzmem i genealogią (zaczęłam też w końcu czytać jedną z książek Woolf wypożyczoną z biblioteki). Potem dostałam od Anne takie piękne zdjęcie "a diamond of a cat":
To był mój pierwszy rok w Irlandii, Ryszard nazywany Stanleyem zaszedł najpierw do sąsiadów (zdjęcie jest z kwietnia owego roku), dopiero pod koniec lipca zapukał do nas.
Akurat odkryłam, że Fred jest piąte przez dziesiąte spokrewniony genetycznie z córką Kazimierza Kutza, gdy Ka zadzwonił, że właśnie przejeżdżają przez wieś i zatrzymali się na włoskie lody. Czyli miałam gości tuż przed powrotem Kochanego do domu. Siedzieliśmy na zewnątrz na zielonej trawce, Anne wyjeżdżająca do Drołdy pożyczyła chłopakom piłki, a w zasadzie kule do bocce, więc mogli się pobawić na terenie zielonym, podczas gdy Ka dopijał kawę. Znajomi odjechali, zrobiłam obiad, przyjechał małżonek, zjedliśmy. Zadzwoniłam do mamy, rozmawiałyśmy o religii i polityce (czyli o księżach-pasożytach oraz o niebezpieczeństwie, że Karolek może zostać debilem nr 2; zgroza). Po zakończeniu tego połączenia Kochany zadzwonił z kolei do Perlistego. Czy się zobaczymy tego lata, tym razem u nas, na Wyspie? Za często piętrzą się trudności bez sensu, mamy nadzieję, że przyjaciel je przezwycięży.
Myślisz, że te zymby to wielkopolskie? Moja Babcia pochodziła z Zawiercia, a też tak mawiała, ale bardziej w sensie głupawego uśmiechu, że ktoś zymby suszy :-) Do jedzenia miało się raczej długie ząbki, albo było się wybrednym niczym francuski piesek :-)
OdpowiedzUsuńZa to dziadek pochodził z Poznania, ale pyry u mnie w domu nigdy nie gościły, zawsze były ziemniaki, chociaż ja od wielu lat często mówię też kartofle. Nie wiem czemu, ale podoba mi się ta nazwa :-D
Nie znam churlania, znam za to chyrlanie, też dzięki Babci, ale to głównie o kimś kto bardzo mocno kaszlał, niekoniecznie będąc chorym.
Zaglądam do Ciebie czasem, pozdrawiam
-Aśka-
@Aśka, zwrot "mieć/robić długie zymby" jest obecny w gwarze wielkopolskiej być może z powodu języka niemieckiego (lange Zähne machen). Czy jest obecny w innych gwarach, tego nie wiem (już pomijam sposób wymawiania słowa "zęby", bo zapisuję to tak, jak pamiętam). Żeby skomplikować sprawę, moja rodzina mieszkała na pograniczu zaborów i akurat należała do rosyjskiego, czyli ten wpływ języka niemieckiego już nie jest taki intuicyjny :) Kartofle, bo tak mówiono u mnie w domu, a teraz to dla zasady, bo lubię brzmienie tego słowa :D
UsuńPozdrawiam :)
Nie pochodzę z Wielkopolski ale śmieszy mnie gwara poznańska więc nabyłam kiedyś "Słownik gwary miejskiej Poznania" pod red. M. Gruchmanowej i B. Walczaka [ Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa - Poznań 1997 ] i wertuję...
Usuń@Karuzelo, każda gwara jest dziwna, gdy się jej nie używa, poza tym jest lokalna (gwara poznańska miejska, to nie to samo, co gwara wielkopolskich wiosek; wiem, że jako dziecko mówiłam gwarą wiejską z pogranicza). Po wojnie dość skutecznie zniechęcano do używania gwary w ramach utopijnej idei "jeden kraj, jeden naród". Pokolenie urodzone w czasie i tuż po wojnie, pierwsze pokolenie "inteligencji ludowej", posługuje się językiem polskim telewizyjnym, który zaciera ich chłopskie pochodzenie (choć jak wiadomo, tego nie da się zatrzeć ot tak; ściąganie gościom butów w domu to echo gołych, chłopskich stóp, dalekie, ale donośne :)).
Usuń